Blog odCZAPY

Praca w modzie

No comments

Branża odzieżowa i cały przemysł zajmujący się modą to gałąź, która daje pracę tysiącom osób w naszym kraju. Gdy mówimy o produkcji ubrań to powszechnie uważa się, że odpowiedzialna jest za to krawcowa, która fizycznie łączy ze sobą elementy ubrania. Jest to zbyt powierzchowne rozumienie tematu, gdyż nawet przy domowym szyciu, zanim dojdzie do pracy za maszyną musimy wykonać szereg czynności przygotowawczych, które zagwarantują nam powstanie prawidłowej i funkcjonalnej odzieży.

Jak pisałam wcześniej w artykule o etapach powstawania odzieży, wyprodukowanie odzieży wymaga zaangażowania kilku osób, które są odpowiedzialne za poszczególne procesy w szwalni.

Jeśli chcecie wiedzieć, czym się zajmują takie osoby jak technolog odzieży czy lagowacz, warto przejść do dalszej części artykułu.

Zawód: projektant mody

Spektakularne kreacje prosto z wybiegu oraz moda codziennego użytku. Wszystkie one wyszły spod ołówka projektanta mody, który zajmuje się koncepcja i kreacją ubrań. To od jego pomysłów zależy, co będzie najbardziej pożądanym elementem garderoby w nadchodzącym sezonie, co będzie hot a co not.

Czym dokładnie zajmuje się projektant mody? Klasyfikacja zawodów i specjalności stworzona przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wskazuje na następujący zakres obowiązków:

  • opracowanie odzieży i dodatków o walorach artystycznych i użytkowych,
  • inspiracja i ukierunkowanie wzornictwa odzieży seryjnej;
  • prezentacja autorskich kolekcji na pokazach mody.

Projektowanie ubrań jest zajęciem autorskim, twórczym, wymagającym dużej dozy wyobraźni i wrażliwości na bodźce pochodzące z otoczenia zewnętrznego.

Osoby funkcjonujące z dala od branży fashion mogą sądzić, że jest to proste zajęcie. Nic bardziej mylnego. Przy projektowaniu odzieży trzeba wykazać się zmysłem artystycznym połączonym z identyfikacją potrzeb potencjalnych klientów i umiejętnością rozpoznawania emocji. W momencie wykonywania pierwszych szkiców na papierze projektant musi przekazać swoją wizję postrzegania świata zinterpretowaną poprzez ubrania. Jednocześnie, w projekcie musi zawrzeć kod swojej marki, z którym utożsamiają się klienci decydujący się na zakup stworzonych przez niego ubrań. Od koncepcji, która się zrodzi w głowie designera zależy powodzenie kolekcji na rynku a to z kolei rodzi konsekwencje dla powodzenia działalności całej marki w otoczeniu biznesowym.

Podsumowując – projektant odzieży to najważniejsza osoba w branży odzieżowej, gdyż to ona odpowiada za wygląd kolekcji, która jest wizytówką marki. Jego praca twórcza i realizowane koncepcje odpowiadają za powodzenie całych linii odzieży na rynku.

Zawód: konstruktor odzieży

Jeśli zastanawialiście się kiedyś, kto odpowiada za “dopasowanie” ubrania do sylwetki, czy coś leży dobrze czy źle to odpowiadam – jest to konstruktor odzieży. W branży odzieżowej mówi się, że jest to osoba z miarką w oczach, która patrząc na sylwetkę będzie doskonale wiedzieć co z czym połączyć aby osiągnąć satysfakcjonujący dla klienta efekt.

Według definicji MRPiPS, konstruktor odzieży to osoba, która przede wszystkim tworzy szablony odzieżowe. Na podstawie szkiców zaproponowanych przez projektanta tworzy papierowe lub cyfrowe formy, które mają odzwierciedlać koncepcje designera. Konstruktor sprawdza swoją pracę poprzez odszywanie pierwowzorów. Po pierwszym odszyciu ma szanse skonfrontować swoje pomysły z efektem, jaki uzyskał na materiale. W procesie dopracowywania konstrukcji dochodzi do modelowania szablonu odzieżowego w zależności od zachowania materiału i zastosowanych dodatków. Efektem pracy konstruktora będzie prawidłowa forma bazowa oraz zaakceptowany prototyp odzwierciedlający wizję projektanta.

Ponadto, do zadań konstruktora należy stopniowanie szablonów odzieżowych, czyli tworzenie innych rozmiarów w odniesieniu do szablonu bazowego. Inne wyzwania, przed którymi staje w swojej pracy to m.in.: tworzenie układów kroju, według których są wycinane poszczególne elementy przy produkcji odzieży, szacowanie zużycia materiału oraz wsparcie działu produkcyjnego w zakresie technik szycia.

Konstruktor odzieży ściśle współpracuje z projektantem (w zakresie odzwierciedlenia projektu) oraz technologiem odzieżowym, aby wspólnie zaplanować elementy niezbędne do zrealizowania produkcji.

Warto zaznaczyć, że wady konstrukcyjne są najczęstszym powodem niepowodzenia produktu na rynku. Niedopasowanie produktu do sylwetki lub rozbieżność rozmiarowa założona przez konstruktora powoduje, że nie cieszy się on pożądanym zainteresowaniem klientów. Z tego powodu dokładny konstruktor odzieżowy, który potrafi zaproponować rozwiązania dostosowane do potrzeb jest wartościową osobą, o którą “biją się” największe marki odzieżowe i biura konstrukcyjne.

Zawód: technolog odzieży

Technolog odzieżowy, a mówiąc dokładniej technik technologii odzieży jest osobą odpowiedzialną za przygotowanie produkcji (m.in.: materiałów, dodatków i maszyn) oraz kontrola jakości na każdym etapie powstawania odzieży. Czym taka osoba zajmuje się w praktyce?

Po pierwsze, opracowuje dokumentację technologiczną wyrobu, która zawiera informacje na temat materiału, sposobu szycia, wykończenia, znakowania i pakowania ubrania. Zebranie wszystkich wytycznych w jednym miejscu umożliwia każdej z osób zaangażowanej w proces produkcji do skontrolowania prawidłowości wykonania odzieży oraz sprawdzenia elementów niezbędnych do przekazania produkcji do kolejnego etapu.

Po drugie, odpowiada za materiały używane do produkcji. Rolą technika jest wyszukiwanie odpowiednich tkanin lub dzianin, znalezienie dodatków, opracowanie wykończenia odzieży w postaci nadruków i haftów oraz zadbanie o metki z oznaczeniem firmowym. W zakresie kompletowania poszczególnych elementów technika wspiera koordynator produkcji, jednak ostatecznie to na techniku spoczywa odpowiedzialność za wybór poszczególnych materiałów.

Po trzecie – technik sprawdza osprzęt niezbędny do zrealizowania danej produkcji. Ważne jest, aby przed uruchomieniem produkcji zadbać o odpowiednią regulację maszyn (dostosowaną do materiału) oraz akcesoria, które wspomogą szwaczki. Chodzi tutaj o wszelkiego rodzaju stopki, lamowniki i podajniki, które umożliwiają wykonanie ubrania według koncepcji projektanta.

Kolejnym ważnym zadaniem technika jest kontrola prawidłowości produkcji. Wspólnie z kierownikiem szwalni ustalają chronologię procesu produkcyjnego oraz sposób wykonania poszczególnych elementów. To technik jest odpowiedzialny za sprawdzenie, czy operacje wykonywane przez szwaczki są zgodne z założeniami oraz jak wygląda efekt finalny wykonanej przez nie pracy. Kontrola jakości pozwala na korygowanie błędów w trakcie procesu produkcyjnego oraz eliminowanie wad przed powstaniem produktu końcowego.

Kształcenie w zawodzie technika odzieżowego byłoby niepełne, gdyby pominięto w nim naukę konstrukcji odzieżowej, modelowania i stopniowania. Wiedza w zakresie wykonywania szablonów odzieżowych pomaga technikowi sprawdzić, czy forma, którą otrzymał jest poprawna oraz czy da się z niej faktycznie uszyć dany produkt. Z tego powodu wiedza technika powinna obejmować zarówno przygotowanie z zakresu konstrukcji odzieży, szycia oraz materiałoznastwa.

Zawód: lagowacz

Ubrania powstają z dzianin lub tkanin. Jednak zanim zostaną one pocięte na poszczególne elementy tworzące ubranie, trafią do lagowaczy.

Głównym zadaniem osoby zatrudnionej jako lagowacz jest obróbka materiału przed krojeniem. Lagowacze zazwyczaj pracują w parach, gdyż operowanie materiałem, który ma ponad 1 metr szerokości znacząco przekracza zakres pracy rąk jednej osoby. Ich zadaniem jest obejrzenie materiału przed pokrojeniem – w procesie tym pomagają automatyczne przewijarki, które znacznie przyspieszają cały proces oraz rozwinięcie materiału w celu zrelaksowania go. Materiały, które wychodzą z maszyn produkcyjnych są często mocno nawinięte na belce. Wynika to z procesów produkcyjnych, dlatego przed przystąpieniem do krojenia należy pozwolić dzianinie trochę się “odleżeć”. Szczególnej atencji wymaga relaksowanie materiałów z dodatkiem włókien elastycznych, gdyż w ich przypadku odprężenie jest kluczowe dla zachowania prawidłowych wymiarów gotowego produktu.

Lagowacz – jak sama nazwa skazuje – zajmuje się układaniem lag materiału. Co to jest “laga”? To kolejna warstwa dzianiny lub tkaniny układana jedna na drugiej. Cały zlagowany materiał przypomina swoim wyglądem kanapkę i liczy tyle warstw ile powtórzeń elementu jest niezbędne do uszycia zamówione liczby ubrań. Tak więc upraszczając – lagowanie to nic innego jak układanie na sobie materiału na stole krojczym.

W dużych szwalniach lagowacze pracują na kilku stołach przygotowując na bieżąco pracę do wykrojenia. Zazwyczaj na jednego krojczego przypadają 2-3 zespoły lagowaczy, które nakładają kolejne warstwy materiału na siebie. Na ostatniej, górnej warstawie materiału lagowacze wykonują rysunek z rozkładem poszczególnych elementów lub naklejają papierowy trafaret z rozkładem wydrukowanym z komputera. Tak przygotowany materiał wędruje do krojczego, który specjalnym pionowym nożem rozcina go na poszczególne elementy.

Ostatnim zadaniem należącym do lagowacza jest pakowanie rozkrojonych elementów w paczki. Lagowacz kompletuje to, co schodzi ze stołu krojczego, łącząc ze sobą poszczególne fragmenty niezbędne do uszycia ubrania w konkretnym rozmiarze. Kluczowym jest, aby lagowacz skompletował ze sobą elementy w ramach jednego rozmiaru i koloru oraz oznaczył ich kolejność w paczce, tak aby uniknąć powstania odcieni materiału na gotowym produkcie.

Zawód: krojczy

Krojczy to zawód wymagający dużej precyzji, dokładności i skupienia. Czym on się zajmuje? Według klasyfikacji MRPiPS, krojczy wykrawa elementy lub całe wyroby odzieżowe z pojedynczych lub ułożonych warstw materiałów.

Do skutecznego przecięcia kilku warstw dzianiny i tkaniny niezbędna jest umiejętność obsługi nożyc przemysłowych, które są w stanie wykonać taką czynność. Można tego dokonać np. nożem tarczowym, nożem pionowym lub w większych szwalniach – krojenie wykonuje się na nożu taśmowym pozwalającym przeciąć nawet kilkanaście warstw grubego materiału.

W pracy krojczego niezbędna jest umiejętność precyzyjnego operowania automatycznymi nożycami oraz prowadzenie ich dokładnie po linii szablonu. Źle lub niedbale pokrojone elementy to jeden z elementów, który może zepsuć efekt finalny ubrania oraz znacząco opóźnić produkcję odzieży. Z tego powodu krojczy, który dba o estetyczne wycinanie elementów oraz dokładne znaczenie m.in.: nacinków i zaszewek może przyspieszyć produkcję całego zamówionego wolumenu.

Nie bez znaczenia w tej pracy jest również szybkość operowania nożycami, gdyż w dużych szwalniach krojownia musi dostarczyć pracy na kilkanaście lub kilkaset stanowisk szyjących, dlatego czasami proces krojenia jest przenoszony na automatyczne narzędzie – cutter.

Zawód: szwaczka

Szwaczka to zawód najczęściej wykonywany przez kobiety, ale nie brakuje w nim również mężczyzn, którzy coraz częściej siadają za maszyną. Klasyfikacja MRPiPS wskazuje, że do głównych zadań szwaczki należy praca w zespole produkcyjnym w zakresie szycia wyrobów odzieżowych z materiałów włókienniczych za pomocą takich maszyn jak stębnówki, overlocki, podszywarki, dziurkarki i guzikarki. Jest to tylko część prawdy, gdyż obecnie szwaczka powinna posiadać zdolność obsługi również nowoczesnych maszyn takich jak renderka czy autolap. Istnieją również operacje wymagające umiejętności szycia z wykorzystaniem lamowników czy podajników, tak więc od osoby pracującej jako szwaczka wymagane jest również znajomość różnych systemów wspomagania produkcji. Aby szwaczka dobrze wykonywała swoją pracę musi umieć w pełni obsłużyć maszynę do szycia. Co to znaczy? Musi wiedzieć jak dobrać igły, nawlec maszynę, wyregulować i skontrolować ścieg.

Dobra szwaczka to osoba, która jest precyzyjna w zakresie wykonywania różnego rodzaju szwów – maszynowych i ozdobnych. Przede wszystkim szwy muszą być wykonane prosto, starannie, bez uchybień w regularności ściegu i maszyny. Solidne zszycie odzieży jest kluczem do jej długiej eksploatacji, dlatego staranność działań szwaczki wpływa na żywotność ubrań.

Szycie odzieży fizycznie odbywa się przy maszynie i jest najbardziej namacalnym etapem produkcji odzieży. Podczas łączenia poszczególnych elementów powstaje gotowa bluzka lub spódnica, która jest praktycznie gotowa do noszenia I założenia. Szycie jest czynnością, która przynosi prawie natychmiastowe efekty, dlatego ma również wielu fanów-amatorów, którzy próbują swoich sił na domowych maszynach.

Warto nadmienić, iż w produkcyjnym szyciu odzieży niezbędna jest umiejętność wykonywania różnych czynności manulanych takich jak przyszywanie zdobień, fastrygowanie, zaszywanie drobnych dziurek lub doszywanie aplikacji. Dodatkowo, szwaczka musi umieć posługiwać się dokumentacją technologiczną, gdyż to właśnie na niej opiera się chronologia pracy nad danym artykułem.

Wykwalifikowana i doświadczona szwaczka będzie miała odwagę pracy nad każdym artykułem – od najprostszego  t-shirt po bardzo trudne i skomplikowane suknie szyte w pojedynczym egzemplarzu.

Zawód: brakarz

Brakarz to jedna z osób pracujących przy końcowym etapie produkcji odzieży. Jej zadaniem jest kontrola jakościowa powstającej odzieży oraz eliminowanie niepełnowartościowych egzemplarzy. Brakarz powinien posiadać wzrok absolutny, gdyż jego praca polega na “wyłapywaniu” wad powstałych w materiale lub w trakcie szycia.

Osoba ta dostrzega nieobcięte nici, widzi również, gdy szew jest nierówny lub ścieg niedoregulowany. Brakarz dostrzega dziury i plamy, których nie zauważono na wcześniejszym etapie produkcji oraz niekompletne egzemplarze, do których zabrakło elementów. Osoba ta pracuje również nad dokumentacją technologiczną, aby mieć wiedzę czy finalne artykuły spełniają wymagania postawione im na etapie projektowania i konstrukcji.

W brakowaniu odzieży niezbędnym jest, aby posiadać wyczucie smaku i estetyki oraz umieć szybko podejmować decyzje odnośnie wypuszczenia danego artykułu do klienta. Osoba zajmująca się brakowaniem musi za każdym razem odpowiedzieć sobie na pytanie, czy sama byłaby zadowolona z otrzymania takiego ubrania. Jeśli odpowiedź jest twierdząca, wówczas produkt może być wyprasowany i spakowany dla klienta.

Zawód: prasowacz i pakowacz

Prasowanie i pakowanie to dwa ostatnie etapy, przez które przechodzi ubranie powstające w szwalni. Z tego powodu prasowacz i pakowacz to ostatnie osoby, które widzą produkt tuż przed wysłaniem do klienta.

Głównym zadaniem prasowacza jest nadanie ubraniu finalnego wyglądu ciepłem płynącym z żelazka oraz parą, która stabilizuje szwy. Umiejętne wyprasowanie ubrania jest dużo większą sztuką, niż wydaje się laikowi. Prasowacz musi umieć obsłużyć profesjonalny stół lub deskę oraz posiadać wyczucie estetyki, które podpowie mu jak nadać ubraniu odpowiednią prezencję. Przy prasowaniu przemysłowym ubranie jest poddawane działaniu wysokiej temperatury, dlatego to, jak prasowacz będzie operował żelazkiem i które miejsca wystawi na dłuższe oddziaływanie ciepłem determinuje finalny wygląd produktu. Wyprasowane ubranie przechodzi do rąk ostatniej osoby odpowiedzialnej za produkcję odzieży – pakowacza.

Pakowacz to ostatnia osoba, która ma kontakt z produktem wychodzącym ze szwalni. Jej zadaniem jest metkowanie odzieży tzn. przyczepianie papierowych kartoników i naklejanie naklejek z kodem kreskowym. Następnie pakowacz zabezpiecza ubrania zgodnie z przewidzianą dokumentacją technologiczną. Jeśli odzież ma być pakowana pojedynczo to składa ubrania i chowa je do foliowych woreczków. Jeżeli ubrania są transportowane “na wisząco”, wówczas naciąga na wieszaki folie odzieżowe. Osoba zajmująca się pakowaniem przelicza wszystkie wyprodukowane sztuki, uzupełnia listy pakowania oraz konfrontuje je z zamówioną ilością. Pakuje odzież do opakowań zbiorczych oraz wysyła zamówionym transportem.

Czy warto pracować w branży odzieżowej?

Gdy rano wybieramy ubranie w naszej szafie, które nałożymy na dany dzień to nawet nie podejrzewamy, że za jego powstanie było odpowiedzialnych co najmniej kilka osób. Ktoś kiedyś naszą bluzkę zaprojektował, skonstruował, wybrał na nią materiał i dodatki, zlecił do krojenia i szycia a następnie wyprasował i zapakował. I nie ma większego znaczenia, czy jest to odzież sprzedawana w sklepie czy też ubranie od znanego designera. Każda z nich przeszła podobny proces od pomysłu do ostatniej nitki.

Dlatego warto pamiętać, że kupując produkty od polskich projektantów, dajemy siłę napędową kreatywnym twórcom. Dzięki nam mogą rozwinąć skrzydła i dać pracę w lokalnych firmach, które wyprodukują dla nich ubrania.

Autor: Jolanta Wierzbicka

odCZAPYPraca w modzie