Blog odCZAPY

Dzianina i tkanina – o co tu chodzi?

No comments

W ostatnich latach projektowanie odzieży trafiło „pod strzechy”. Proces powstawania ubrań wyszedł z pracowni artystycznych i trafił do zeszytów i szkicowników osób z umiejętnościami plastycznymi, które zaczęły tworzyć własne kolekcje odzieży. Zadanie z pozoru wydaje się banalne, ponieważ t-shirt jest tylko t-shirtem a bluza z kapturem nie zawiera w sobie żadnych skomplikowanych elementów. Niemniej jednak przed przystąpieniem do produkcji odzieży warto zapoznać się z kilkoma podstawowymi faktami dotyczącymi materiałów, z których produkowane są ubrania.

Materiały na ubrania

Zanim wejdziemy do biznesu modowego a konkretnie gałęzi zajmującej się produkcją odzieży, powinniśmy zastanowić się z czego będziemy szyć ubrania. Dla laika każdy materiał, z którego zrobiono t-shirt czy spodnie jest po prostu tworzywem. Może się różnić w dotyku, noszeniu, ma inne kolory i właściwości. Zwykły człowiek kupujący ubrania często nie zastanawia się, z jakiego rodzaju materiału jest zrobione to, co ma na sobie. Niemniej jednak, jeśli zlecamy wykonanie ubrań, powinniśmy nauczyć się rozróżniać podstawowe pojęcia.

Ubrania produkuje się z najróżniejszych materiałów. Te mogą być naturalne, mogą być syntetyczne, mogą też być mieszanką włókien naturalnych i sztucznych. Zanim powstanie materiał będący tkaniną lub dzianiną, musimy mieć surowiec, który jest podstawowym budulcem materiału. Temat poszczególnych surowców poruszymy innym razem, niemniej jedna ważne jest rozróżnienie dwóch podstawowych rodzajów materiałów, z którymi mamy do czynienia przy produkcji ubrań: tkaniny i dzianiny.

Co to jest tkanina?

Jak sama nazwa wskazuje tkanina jest wyrobem włókienniczym tkanym. Powstaje z układu dwóch nitek, gdzie jedna z nich (osnowa) ułożona jest prostopadle w stosunku do drugiej (wątku). Ich wzajemne przekładanie się tworzy splot, który jest najmniejszą strukturą tkaniny. Ten rodzaj materiału produkowany jest na krosnach tkackich, na których odpowiedni mechanizm przeplata wątki i osnowy ze sobą.

Tkaniny różnią się między sobą splotem. Najmniejsza liczba nitek, po zakończeniu których ponawiany jest sposób przeplatania osnowy i wątku nazywa się raportem, natomiast miejsce w w którym osnowa i wątek krzyżują się, nazywany jest pokryciem.

Podstawowe sploty tkackie:

Splot płócienny: to najprostszy splot tkaninowy. Nitka wątku przebiega kolejno pod i nad jedną nitką osnowy, dzięki czemu obie nitki stykają się ze sobą ze wszystkich stron i są odporne na uszkodzenia. Tkaniny o splocie płóciennym mają gładką powierzchnię bez jakichkolwiek zgrupowań nitek (pokryć). Splot płócienny znajdziemy m.in.: w batyście,
muślinie, tiulu, woalu i tafcie.

Splot skośny to splot, w którym trzy nitki wątku i trzy nitki osnowy tworzą skośne rządki pokryć. W ramach tego splotu wyróżnia się dwa rodzaje oznaczeń: Z gdzie rządki biegną od dolnego lewego rogu do góry oraz S, w którym rządki biegną od górnego lewego rogu w dół.

W splotach skośnych prawa strona tkaniny różni się od lewej kierunkiem rządków i liczbą pokryć. Przy splotach skośnych osnowowych na prawej stronie widzimy większa liczbę nitek osnowy niż wątku. W splotach skośnych wątkowych sytuacja jest odwrotna – na prawej stronie jest więcej wątków niż osnowy. Tkaniny wykonane splotem skośnym to na przykład drelich, denim i twill.

Splot atłasowy: powstaje w wyniku splecenia ze sobą 5 nitek osnowy i wątku, które tworzą jednostajne pokrycia. Nie stykają się one ze sobą w żadnym z miejsc raportu, dzięki czemu tkanina jest równomierna. Dodatkowo, w splocie atłasowym powstają długie, luźno leżące nitki co sprawia, że gotowa tkanina jest bardzo gładka. Splotem atłasowym wytwarza się m.in.: satynę (z błyszczących włókien) i atłasy (z włókien jedwabiu).

Wymienione wyżej tkaniny to tylko przykłady materiałów, w których zastosowano poszczególne sploty. Samych tkanin na rynku jest bardzo dużo. Warto tylko zaznaczyć, że ze względu na stosowanie różnych surowców o odmiennych właściwościach, zastosowane włókna i sposób produkcji, tkaniny przyjmują często nazwy handlowe producenta.

Co to dzianina?

Drugim rodzajem materiału jest dzianina. Najmniejszą jednostką wyróżnianą w dzianinie jest oczko, które powstaje poprzez łączenie rządków lub kolumienek z przędzy. Najmniejszą liczbę w układzie określa się splotem dziewiarskim.

Oczka mogą tworzyć rządki jeśli są połączone ze sobą w poziomie. Taki układ można wykonać z użyciem jednej nitki i za pomocą szydełka, drutów oraz maszynowo. Gdy oczka połączone są w pionie, wówczas mamy do czynienia z dzianiną kolumienkową. Ten typ będziemy w stanie uzyskać z kilku nitek, wykorzystując do tego szydełko lub maszynę dziewiarską.

Główną zaletą dzianiny jest jej elastyczność i rozciągliwość. Z dzianiny powstają najbardziej uniwersalne produkty takie jak t-shirty, dresy, czapki, szaliki. Jest to bardzo wdzięczny materiał jeśli chodzi o komfort i wygodę noszenia, niestety jego struktura powoduje, że może on łatwo ulec uszkodzeniu. „Lecące oczka” jak powszechnie zwykło się nazywać uszkodzenia w dzianinie polega na naruszeniu struktury rządków lub kolumienek, przez co w materiale powstają dziury.

 

Znajomość surowców do produkcji ubrań jest przydatna nie tylko dla osób, które podejmują się tworzenia marki modowej. Ta wiedza będzie przydatna również w codziennym życiu do rozpoznawania materiałów podczas dokonywania wyborów zakupowych. I dzięki temu będziemy bardziej ostrożni i wyczuleni na to, co w swojej ofercie mają poszczególne firmy.

Autor: Jolanta Wierzbicka 

odCZAPYDzianina i tkanina – o co tu chodzi?